Politieke ekonomie

Jean-Jacques Rousseau, Discours sur l'oeconomie politique, 1758

Jean-Jacques Rousseau, Discours sur l’oeconomie politique, 1758

Politieke ekonomie is die studie van produksie en handel en hul verhoudings met die reg, gebruike en regering; en met die verdeling van nasionale inkomste en rykdom. As ‘n dissipline het politieke ekonomie sy oorsprong in morele filosofie, in die 18de eeu, om die administrasie van state se rykdom te verken, met “politiek” wat die Griekse woord politiek beteken en “ekonomie” wat die Griekse woord οἰκονομία (huishoudingsbestuur) beteken. Die vroegste werke van politieke ekonomie word gewoonlik toegeskryf aan die Britse geleerdes Adam Smith, Thomas Malthus en David Ricardo, hoewel hulle voorafgegaan is deur die werk van die Franse fisiokrate, soos François Quesnay (1694–1774) en Anne-Robert-Jacques Turgot (1727–1781). Daar is ook ‘n tradisie wat amper so lank is, van kritiek op politieke ekonomie.

In die laat 19de eeu het die term “ekonomie” geleidelik begin om die term “politieke ekonomie” te vervang met die opkoms van wiskundige modellering wat saamgeval het met die publikasie van ‘n invloedryke handboek deur Alfred Marshall in 1890. Vroeër het William Stanley Jevons, ‘n voorstander van wiskundige metodes wat op die vak toegepas is, het ekonomie bepleit vir beknoptheid en met die hoop dat die term “die erkende naam van ‘n wetenskap” sal word. Aanhalingsmetingsmaatstawwe van Google Ngram Viewer dui aan dat die gebruik van die term “ekonomie” ongeveer 1910 “politieke ekonomie” begin oorskadu het, en teen 1920 die voorkeurterm vir die dissipline geword het. Vandag verwys die term “ekonomie” gewoonlik na die eng studie van die ekonomie afwesig van ander politieke en sosiale oorwegings terwyl die term “politieke ekonomie” ‘n duidelike en mededingende benadering verteenwoordig.

In die gewone spreektaal kan “politieke ekonomie” bloot verwys na die advies wat ekonome aan die regering of publiek gee oor algemene ekonomiese beleid of oor spesifieke ekonomiese voorstelle wat deur politieke wetenskaplikes ontwikkel is.[6] ‘n Snelgroeiende hoofstroomliteratuur vanaf die 1970’s het verder uitgebrei as die model van ekonomiese beleid waarin beplanners die bruikbaarheid van ‘n verteenwoordigende individu maksimeer om te ondersoek hoe politieke kragte die keuse van ekonomiese beleide beïnvloed, veral met betrekking tot distribusiekonflikte en politieke instellings.

Dit is beskikbaar as ‘n alleenstaande studierigting of aangebied onder ekonomiese of politieke wetenskap by sommige instellings, insluitend Harvard Universiteit, Princeton Universiteit, London School of Economics, Stanford Universiteit, die Universiteit van Chicago, onder andere.